Δύο σημειώσεις για την PROTON


Νίκος Βγέθης

Η πρώτη “αστυνομικού χαρακτήρα”.

Ο Λαυρεντιάδης πρακτικά ΔΕΝ αγόρασε ποτέ την PROTON. “Αγόρασε” την PROTON από την ΠΕΙΡΑΙΩΣ, με ισόποσο δάνειο που του έδωσε η ΠΕΙΡΑΙΩΣ (!!), το οποίο εξόφλησε με άλλο “δάνειο” που πήρε από την ίδια την PROTON. Μια καραμπινάτη υπόθεση “Κοσκωτά”. Ο κόσμος το είχε τούμπανο κι η κυβέρνηση κρυφό καμάρι.

Η δεύτερη “πολιτικού χαρακτήρα”.

Ο λόγος που δεν υπάρχει περίπτωση να αφήσουν τράπεζα να φουντάρει είναι ότι ολόκληρη η οικονομική ζωή έχει μετατραπεί σε ένα ατελείωτο “αεροπλανάκι” (“πυραμίδα”, “τραμπαρία” ή όπως αλλιώς θέλετε..). Τα αεροπλανάκια, εάν σταματήσουν, “πέφτουν”. Η διαρκής ανακύκλωση κεφαλαίων στα αεροπλανάκια γίνεται -βασικά- μέσα από τις τράπεζες…
Θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε την τρομακτική αστάθεια αυτού του συστήματος, που δε μπορεί αν αφήσει ούτε μια τραπεζούλα του κερατά να φουντάρει γιατί δε μπορεί να αποσβέσει τους κραδασμούς.

Ας δούμε γιατί…

Περί τοκογλυφίας

Ας αρχίσουμε με τους προγόνους των σημερινών τραπεζών. Τι ακριβώς έκαναν -λοιπόν- οι επαίσχυντοι τοκογλύφοι?
1. Στην αρχή σου δάνειζαν εύκολα λεφτά. Λεφτά που δε μπορούσες ποτέ να επιστρέψεις.
2. Στηριγμένοι στην αδυναμία σου, ανακύκλωναν τα δάνεια, δλδ σε ξαναδάνειζαν για να επιστρέψεις το “κεφάλαιο” που χρωστούσες αλλά με χειρότερους όρους (μεγάλες εμπράγματες εγγυήσεις κι αυξημένα επιτόκια).
3. Αφού είχαν πάρει ασύλληπτα κέρδη σαν τόκους, βούταγαν όλη την περιουσία του θύματος κι αυτός εξακολουθούσε να τους χρωστάει. Αυτό που οι τράπεζες αργότερα έλεγαν: “σφάζουμε το γουρουνάκι όταν έχει παχύνει αρκετά”.
4. Αυτό όλο το σύστημα για να λειτουργήσει, είχε την ανάγκη ενός τραμπούκικου δολοφονικού μηχανισμού.

Ο ανάγκη ύπαρξης μιας παράπλευρης εγκληματικής οργάνωσης (μόνο βρώμικα μυαλά θα σκέφτονταν εδώ την ΕΕ και το ΔΝΤ…) είναι πολύ απλή.

Η αθέτηση μιας οικονομικής συμφωνίας ΔΕΝ είναι εγκληματική πράξη. Αυτό τουλάχιστον είναι παραδεκτό στην ηθική της οικονομικής ζωής και στο νομικό μας σύστημα (“εθνικό” και “διεθνές”…). Θα έπρεπε λοιπόν με κάποιον εξωγενή τρόπο να να επιβληθεί ως “μείζων” το συμφέρον του δανειστή…

Αυτό που ίσχυε -έξω από το σκοτεινό κόσμο των τοκογλύφων- (και θα έπρεπε να ισχύει και σήμερα..) ήταν ότι δύο μέρη ελεύθερα συνομολογούσαν μια συμφωνία (τη δανειακή στην περίπτωσή μας) με κάποιους όρους και για κάποιο σκοπό. Ο ένας έδινε λεφτά για να κερδίσει τόκους κι ο άλλος κάπου ήθελε να τα επενδύσει για να κερδίσει αρκετά έτσι ώστε και κέρδη να βγάλει και τόκους να πληρώσει και το κεφάλαιο να επιστρέψει.

Οι όροι αυτοί δεν είναι “θεϊκός νόμος”. Εάν τα πράγματα δεν πάνε καλά κι αντί να προκύψει κέρδος έχουμε ζημιές, τότε και τα δύο μέρη έχουν ευθύνη και θα αναλάβουν μέρος της ζημιάς. Η απαίτηση του δανειστή δικάζεται σαν αστική διαφορά ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΟΙΝΙΚΟ ΑΔΙΚΗΜΑ. Δεν είναι εγκληματίας ο δανειζόμενος που δε μπόρεσε -για κάποιους λόγους που πρέπει να εξηγήσει- να επιστρέψει τα λεφτά που δανείστηκε.

Είναι επίσης σύνηθες, να προσβάλλεται μια συμφωνία εκ των υστέρων ως “λεόντεια” ή ακόμα-ακόμα και με την επίκληση του νομικά ισχυρού επιχειρήματος του “παράνομου κι υπέρμετρου πλουτισμού”. Ούτε νομικά ακόμα και στον καπιταλισμό δεν “επιτρέπεται” ο ένας εκ των δύο συμβαλλομένων να κονομήσει “υπέρμετρα” από τον άλλο.

Περί τραπεζών.

Πριν ξεκινήσει το πανηγύρι της “δανειακής επέκτασης”, οι τράπεζες δάνειζαν δύσκολα, αφού εξέταζαν προσεκτικά τα επενδυτικά σχέδια που χρηματοδοτούσαν, ακριβώς γιατί αισθανόντουσαν κι ήταν συνυπεύθυνες.

Δεν τους ενδιέφερε να “δέσουν’ τους δανειζόμενους με εμπράγματες διασφαλίσεις (τα περίφημα collateral που μάθαμε από τους Φιλανδούς). Τότε οι τράπεζες δάνειζαν λεφτά κι ήθελαν να πάρουν πίσω λεφτά. Δεν ήταν μεσίτες για να μαζεύουν σπίτια.

Άλλωστε υπήρχαν κανόνες που διασφάλιζαν τους καταθέτες κι ήταν υποχρέωση των τραπεζών να έχουν πάντα αρκετό “ρευστό” γι αυτόν τον λόγο (η περίφημη “μόχλευση”). Τα διάφορα collaterals υπήρχαν πάντα, περισσότερο σαν μια απειλή που επικρεμόταν επάνω από το κεφάλι του δανειζόμενου. Κάποιες επιχειρηματικές ομάδες παραδοσιακά ΔΕΝ έδιναν εμπράγματες εγγυήσεις στις τράπεζες (π.χ. εφοπλιστές).

Στο ενδιάμεσο στάδιο, πριν ακόμα ξεκινήσει κι επίσημα η “πιστωτική επέκταση”, οι τράπεζες συνεταιρίστηκαν με τους τοκογλύφους. Οι τράπεζες δάνειζαν τους τοκογλύφους με “καλά” επιτόκια και με εγγύηση την σημαντική περιουσία τους κι οι τοκογλύφοι “έσπρωχναν” τα λεφτά στην αγορά με τον “ευγενικό” τρόπο που τους χαρακτηρίζει.

Ύστερα όλα έγιναν ένα. Ποιος ο τοκογλύφος, ποια η τράπεζα… Υπήρχε τράπεζα (Eurobank) που είχε βγάλει διαφήμιση στο ραδιόφωνο με το σλόγκαν “πληρώνεις μόνο τόκους”! Δε σε δανείζω για κάποιο σκοπό αλλά σου δίνω λεφτά που δε μπορείς ποτέ να μου τα γυρίσεις για να σε αρμέγω μέχρι τελικής πτώσης!

Οι κατασχέσεις

Στην πραγματικότητα, όταν μια δανειακή σύμβαση καταπίπτει ΔΕΝ σώζει τις τράπεζες η κατάσχεση των περιουσιακών στοιχείων των δανειζόμενων. Αυτό το γνωρίζουν πάρα πολύ καλά!

Στις ΗΠΑ, οι κατασχέσεις σπιτιών δεν έσωσαν τις τράπεζες που μαζικά κρατικοποιήθηκαν.

Ας σκεφτούμε και το πρώτο κύμα κατασχέσεων στη χώρα μας. Τα αυτοκίνητα.

Αμέσως μετά την κρίση του 2008, το πρώτο πράγμα που έπαψαν να πληρώνουν οι μαλάκες οι έλληνες ήταν οι δόσεις για τις αυτοκινητάρες που είχαν πάρει με δανεικά που τόσο απλόχερα έδιναν οι τράπεζες.

Οι τράπεζες μάζεψαν δεκάδες χιλιάδες αυτοκίνητα σε μάντρες. Τι τα έκαναν? Τα άφησαν να σκουριάσουν!!! Κοινώς τα έβαλαν εκεί που όλοι ξέρουμε…

Γιατί?

Ο λόγος είναι απλός, αλλά πρώτα ας σταθούμε λίγο σε αυτόν τον περίφημο όρο της “μόχλευσης”.

Οι τράπεζες μαζεύουν τα λεφτά των καταθετών και τα δανείζουν. Υπάρχει ένα μέγιστο ποσοστό (“μέγιστη μόχλευση”) των χρημάτων των καταθετών που μπορούσαν να δανείσουν.

Τα υπόλοιπα λεφτά όφειλαν να τα κρατούν σε μετρητά ή σε άμεσα ρευστοποιήσιμα στοιχεία (π.χ. κρατικά ομόλογα) για να μπορούν να γυρίσουν τα λεφτά στους καταθέτες, όταν τα ζητήσουν.

Αυτό κάποια στιγμή άλλαξε προς το ελαστικότερο. Οι τράπεζες ήθελαν να μπορούν να τζογάρουν ακόμα και το τελευταίο σεντ των καταθετών. Έτσι κάποια κυβέρνηση άλλαξε τους νόμους. Πλέον οι τράπεζες αντί να δεσμεύουν σε ρευστό μέρος των καταθέσεων, μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν μια διασταλτική διάταξη που έλεγε -πρακτικά- ότι οι τράπεζες εγγυώνται τις καταθέσεις με το σύνολο της περιουσίας τους, άρα και με την αξία των διάφορων κατασχεμένων σπιτιών ή αυτοκινήτων, αποτιμημένων με τις αξίες που εμφανίζονται στους ισολογισμούς τους.

Οι διάφορες συμφωνίες (Βασιλεία Ι, ΙΙ, ΙΙΙ κ.ο.κ.) προσπάθησαν -εκ των υστέρων- να μαζέψουν τα ασυμμάζευτα επιβάλλοντας κάποιους στοιχειώδεις όρους στον τρόπο που γίνεται η αποτίμηση της “καθαρής” θέσης των τραπεζών. Έχουν τόση αξία, όση και τα stress tests που “πέρασαν” πριν έξι μήνες όλες οι ευρωπαϊκές τράπεζες παρόλο που είναι σήμερα στα πρόθυρα της κατάρρευσης.

Γυρίζοντας στα αυτοκίνητα, εάν δοκίμαζαν να τα πουλήσουν, τότε οι τιμές των αυτοκινήτων στη χώρα θα έπεφταν κατακόρυφα. Αυτό θα είχε δύο τεράστιες παρενέργειες:
α) Όλες οι εταιρείες πώλησης καινούριων αυτοκινήτων θα έκλειναν κι οι τράπεζες θα έχαναν τα τεράστια ποσά με τα οποία τις είχαν δανείσει.
β) (το σημαντικότερο) οι κωλοτράπεζες έφερναν στους ισολογισμούς τους τα αυτοκίνητα που είχαν κατασχέσει με κάποιες μεγάλες “ονομαστικές” αξίες (όσο πιο κοντά γινόταν στο υπόλοιπο του δανείου που δεν τους είχε ξεπληρώσει ο προηγούμενος κάτοχος του αυτοκινήτου). Εάν τα πούλαγαν, τη διαφορά ανάμεσα στην πραγματική -μικρή- τιμή πώλησης και την “ονομαστική” -μεγάλη- αξία θα έπρεπε να την φέρουν σαν ζημιά. Έτσι, θα εμφάνιζαν ζημιές (που πράγματι είχαν..) με συνέπειες: α) Θα έχαναν οι μανατζαραίοι τα μπόνους, β) Θα έπεφταν οι αξίες των μετοχών κι άρα θα έχαναν οι ιδιοκτήτες και γ) ΔΕΝ θα είχε η τράπεζα επαρκή περιουσία για να καλύψει τη “μόχλευση”!

Οι τράπεζες προτίμησαν να χάσουν πραγματικά λεφτά (αφήνοντα τα κατασχεμένα αυτοκίνητα να σκουριάσουν) για να μην χάσουν τα αεριτζήδικα λεφτά!

Τέλος το αεροπλανάκι

Ας μαζέψουμε πρώτα κάποια γνωστά δεδομένα:

1) Οι αμερικάνικες τράπεζες είχαν “πακετάρει” τα subprime δάνεια (ευγενής όρος που περιγράφει δάνεια που δεν πρόκειται να αποπληρωθούν) κι είχαν φτιάξει κάποια “σύνθετα” τραπεζικά προϊόντα (ε, ρε μάνα μου νεολογισμοί…). Δηλαδή, είχαν εκδώσει κάποια ομόλογα, τα οποία είχαν πουλήσει σε κάποιες άλλες τράπεζες κι ιδιώτες με εγγύηση τα subprime δάνεια. Για να μπορέσουν να το κάνουν αυτό, αφού οι αγοραστές αυτών των ομολόγων δε μπορούσαν να γνωρίζουν την αξία των εγγυήσεων (που να ξέρουν σε ποιους φουκαράδες είχαν δώσει δάνεια οι αμερικάνικες τράπεζες κι εάν αυτοί θα μπορούσαν ποτέ να τα ξεπληρώσουν) πήραν το κατιτίς τους οι Οίκοι Αξιολόγησης και τα “βάφτισαν” με τον μέγιστο βαθμό αξιοπιστίας (ΑΑΑ, όση έχουν οι ΗΠΑ, η Γερμανία, η Γαλλία κ.ο.κ.)! Έτσι στήθηκε κι αυτή η μηχανή…

2) Ας θυμηθούμε τη φρασεολογία που χρησιμοποιείται σήμερα για το “ελληνικό πρόβλημα”. Ο Βενιζέλος ορκίζεται ότι η Ελλάδα θα ξεπληρώσει “μέχρι και το τελευταίο ευρώ” κι οι ξένοι μας κατηγορούν ότι είμαστε “άσωτοι” που πήραμε λεφτά που δε μπορούμε να αποπληρώσουμε. Μα, υπάρχει κανένας δανειζόμενος σήμερα που να μπορεί να αποπληρώσει τα δάνειά του? Η Γερμανία τα αποπληρώνει? Οι ΗΠΑ? Η Γαλλία? Υπάρχει κανείς? Μα ακόμα και το περίφημο “Σύμφωνο Σταθερότητας” επιβάλει μέγιστο έλλειμμα! Άρα να αυξάνεται συνεχώς το έλλειμμα ΑΛΛΑ ΜΕ ΜΕΤΡΟ!

Το ίδιο γίνεται και με τα επιχειρηματικά δάνεια! Εκεί, δε υπάρχει σε μεγάλη έκταση κι ένα θεαματικό στοιχείο. Το σημερινό περιθώριο κέρδους είναι μικρότερο από τον τόκο (σημείωση: σήμερα τα επιχειρηματικά δάνεια έχουν επιτόκιο 12%…)! Οι τράπεζες συμμετέχουν σε “επενδύσεις” που δεν παρέχουν “κέρδος” για να απομυζήσουν τόκους ΚΑΙ να πάρουν τα κεφάλαιά τους πίσω! Δίνουν νέα δάνεια για να “πάρουν” τα παλαιά πίσω (για να μην τα γράψουν σαν επισφάλειες) και παίρνουν μέρος από το κέρδος που δεν έχει υπάρξει ποτέ! Έτσι υποχρεώνονται να χορηγούν σε κάθε κύκλο μεγαλύτερα δάνεια, για να έχουν οι δανειζόμενοι τη ρευστότητα που απαιτείται για να “αποπληρώσουν” και τους τόκους!

Στην πραγματικότητα όλη η οικονομική ζωή λειτουργεί σαν αεροπλανάκι! Όλοι χρωστάνε λεφτά που ΔΕ μπορούν να αποπληρώσουν και το μόνο που κάνουν είναι να αυξάνουν συνεχώς το δανεισμό τους για να μπορούν να αποπληρώνουν δάνεια και τόκους με νέα -μεγαλύτερα- δανεικά!

Όταν -όμως- λέμε όλοι, εννοούμε όλοι! Οι τράπεζες δανείζουν αυξανόμενα επιχειρήσεις και κράτη και για να το κάνουν αυτό δανείζονται αυξανόμενα η μια από την άλλη κι από όπου αλλού μπορούν.

Η υπέρογκη υπεραξία που υπερσυσσωρεύεται σήμερα (συγνώμη για τα πολλά “υπερ” αλλά δυστυχώς έτσι είναι….) δε μπαίνει στην πραγματική οικονομία άμεσα (ποια άμεση επένδυση μπορεί να γίνει άλλωστε σε μια συρρικνούμενη αγορά) επιστρέφει σε αυτή τη φαινακισμένη οικονομία με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, χωρίς κι αυτή να έχει τη μορφή ρευστού. Συνήθως αποδίδεται στους “δικαιούχους” σε κάποια μορφή “ομολόγων” που υπόσχονται μελλοντικά κέρδη. Μεγαλύτερα από τα ονομαστικά που θα έπρεπε άμεσα να καταβληθούν σε ρευστό (για να “δικαιολογήσουν” και την “καθυστέρηση” ρευστοποίησης). Π.χ. αποδίδεται σαν ομολογιακά δάνεια εταιρειών, ή μελλοντικά συμβόλαια εμπορευμάτων (π.χ. στο πετρέλαιο “αγόρασα brend σε τιμές που ΘΑ πουληθεί σε 6 μήνες”…), ή σε δικαιώματα νέων και “πολλά υποσχόμενων επενδύσεων”, όταν πολλά επιχειρηματικά κέρδη “επανεπενδύονται” σε εξαγορές εταιρειών που ΘΑ παρέχουν μελλοντικά περισσότερα κέρδη κ.ο.κ.

Άρα αυτό το αεροπλανάκι είναι χειρότερο κι από τις περίφημες αλβανικές πυραμίδες! Στην Αλβανία, οι πυραμίδες είχαν μια αρχή κι ένα τέλος. Κάποιος έριχνε στην αρχή κάποιο ρευστό και στο τέλος έπαιρνε ρευστό. Στη σημερινή οικονομία δεν γίνεται ούτε αυτό. Η σημερινή οικονομία είναι ένα ατελείωτο κυκλικό (άρα αυτοδιογκούμενο) αεροπλανάκι. Όπως και στα “κοινά” αεροπλανάκια έτσι και στην περίφημη παγκόσμια οικονομία, εάν κολλήσει οποιοδήποτε γρανάζι, ακόμα και το πιο μικρό (λέγε με PROTON), είναι δυνατόν να το οδηγήσει σε πτώση!

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: