ΕΕ ΚΑΙ ΕΥΡΩ: ΠΡΟΤΕΚΤΟΡΑΤΟ ΕΓΙΝΕ Η ΕΛΛΑΔΑ


ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΠΟΥΛΗΣ

 Η αποδόμηση της Λαϊκής Κυριαρχίας: H Eυρωπαϊκή Ένωση, ως σύλληψη και κατασκευή, ήταν εξ’ αρχής αντίθετη με την Δημοκρατία και την λαϊκή κυριαρχία. Η δημιουργία, ενός υπερεθνικού μπλοκ, τελικά στα πλαίσια της παγκοσμιοποίησης, η κατάργηση των εθνικών κοινοβουλίων και της οικονομικής κυριαρχίας των κρατών, εκτέλεσε και την αστική δημοκρατία, όπως την γνωρίσαμε μέχρι σήμερα. Η πορεία προς τον ολοκληρωτισμό, η παράδοση της εξουσίας στις οικονομικές και πολιτικές ελίτ των ισχυρών οικονομιών και στους εκπροσώπους των τραπεζών, η ανισότητα των εθνών, ήταν το φυσικό επακόλουθο της μεταβίβασης της εξουσίας, από το εθνικό πεδίο στο «υπερεθνικό».

«Αν σήμερα, ο ελληνικός λαός μπορεί να διαδηλώσει εναντίον ενός νόμου -και να τον ανατρέψει- στην πλατεία Συντάγματος, μπροστά στο εθνικό του κοινοβούλιο, αύριο θα πρέπει να πάει στις Βρυξέλλες,…. κάθε έννοια αντιπροσωπευτικής Δημοκρατίας καταλύεται», προειδοποιούσε ο Κ. Καστοριάδης.

Η είσοδος της Ελλάδας στην ευρωζώνη και η εκχώρηση σχεδόν του συνόλου της οικονομικής κυριαρχίας στο ευρωπαϊκό κέντρο, μετέτρεψε το ελληνικό κοινοβούλιο, σε δημαρχείο, στο οποίο τελικά, αφαιρέθηκαν και οι τελευταίες εξουσίες από την τρόικα. Η μετατροπή της πατρίδας μας σε προτεκτοράτο, ολοκληρώθηκε τον τελευταίο χρόνο.

H έλλειψη δημοκρατικών αρχών στην ΕΕ εξηγεί και το «παράδοξο» της άσκησης μιας πιο ακραίας μονεταριστικής πολιτικής από αυτή των ΗΠΑ, παρά το γεγονός των ευνοϊκότερων συσχετισμών, σε εθνικό επίπεδο, εξαιτίας της ύπαρξης ισχυρών συνδικάτων, Αριστεράς κλπ.

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) είναι μία «ανεξάρτητη» αρχή, που καθορίζει την νομισματική -και όχι μόνο- πολιτική της «ένωσης». Στην πραγματικότητα, η θέσπιση της ανεξαρτησίας της ΕΚΤ, σε συνδυασμό με την απαγόρευση του εκδοτικού προνομίου των κρατών, που παραδίδει με αυτόν τον τρόπο, τα τελευταία, για δανεισμό στις αγορές, αντανακλά την δικτατορία των πιο επιθετικών κεφαλαίων και δη του χρηματοπιστωτικού, επί της (οικονομικής) πολιτικής.

Έτσι, ιδίως στην ζώνη του ευρώ, το θεσμικό-οικονομικό της πλαίσιο, υποχρεώνει σε αντικειμενικά συντηρητικές μακροοικονομικές πολιτικές, οι οποίες καθιστούν σταδιακά αφόρητη την επιβίωση των εργαζόμενων τάξεων στην περιφέρεια.

 Η Ελλάδα βρίσκεται -εκ των πραγμάτων- μπροστά στο δίλημμα: προτεκτοράτο ή αποχώρηση. Το πολιτικό ζήτημα είναι πώς, θα εκφραστεί, η παραγόμενη δυναμική της σύγκρουσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αν θα δοθεί λύση, καταρχήν για την επιβίωση των εργαζόμενων τάξεων αυτής της χώρας, και αν σε αυτή τη λύση, η Αριστερά θα ηγεμονεύσει.

 Ευρωπαϊκή «Ένωση», λαϊκή κυριαρχία, ανισότητα των εθνών

 Η οικονομική δύναμη του κέντρου, κύρια ο γερμανικός ιμπεριαλισμός, μετατράπηκε σε πολιτική δύναμη που εκφράζεται σε ανισότητα των εθνών.

Ευρωπαϊκή «Ένωση» μια επιταχυνόμενη πορεία προς την αυτοκρατορία:Από την συνθήκη της Ρώμης και της αλληλεγγύης των κρατών, στην συμφωνία του Μάαστριχτ και το ευρώ, μέχρι το Σύμφωνο Σταθερότητας, έως την σημερινή «Γερμανική Ευρώπη», όπου οι οικονομικά αδύναμοι λαοί λοιδορούνται και τιμωρούνται, κατά έναν παράξενο εθνικό Δαρβινισμό, μεσολάβησε το νεοφιλελεύθερο πρότυπο, η πτώση του υπαρκτού σοσιαλισμού και η γερμανική ενοποίηση. Υπάρχει μια άλλη τεράστια διαφορά στην προ και μετά Μάαστριχτ εποχή (πέρα από αυτές που εντοπίσαμε παραπάνω). Ενώ υιοθετείται το κοινό νόμισμα και άρα -ακόμη και με τα ορθόδοξα οικονομικά, καθώς η ευρωζώνη δεν μπορεί να θεωρηθεί άριστη νομισματική περιοχή- καταλύονται τα μέσα σταθεροποιητικής πολιτικής των αδύναμων οικονομιών, καταργείται συγχρόνως και η αρχή της αλληλεγγύης. Δεν δημιουργείται ένας ισχυρός ομοσπονδιακός προϋπολογισμός που να διορθώσει τις εντεινόμενες αποκλίσεις, ανάμεσα στον Βορρά και στον Νότο, ούτε προβλέπεται πως θα αντιμετωπίσει μία χώρα- εξαιτίας και αυτών των δομικών αποκλίσεων- μία ασύμμετρη κρίση (π.χ. Ελλάδα), πέρα από το να σπρωχτεί σε βαθιά και παρατεταμένη ύφεση.

Συνοψίζοντας, η ανεξαρτησία της ΕΚΤ, η κατάργηση του εκδοτικού προνομίου, το έλλειμμα ομοσπονδιακού προϋπολογισμού και οποιαδήποτε μηχανισμού αλληλεγγύης, είναι οι θεμελιακές συνθήκες της ευρωζώνης.

Οι λαοί του Νότου, που βγαίνοντας από τις δικτατορίες του Φράνκο, του Σαλαζάρ, και των συνταγματαρχών, φαντάστηκαν την ΕΕ ως μία εγγύηση δημοκρατίας, για να μεταβληθούν σήμερα σε προτεκτοράτα, δεν μπόρεσαν να δουν αμέσως και το πραγματικό πρόσωπο του ευρώ. Η «στρέβλωση» της πρώτης δεκαετίας της ΟΝΕ, δημιούργησε μια πλαστή οικονομική μεγέθυνση, που δεν προερχόταν όμως από την ενίσχυση της παραγωγικής τους βάσης, αλλά από τον εξωτερικό δανεισμό.

Τα χρόνια του ευρώ, ο Νότος, χρεοκόπησε παραγωγικά και δημοσιονομικά, ενώ η Γερμανία και το κέντρο, βγήκε ο μεγάλος κερδισμένος. Έγινε ο μεγάλος πιστωτής, το αφεντικό της «ένωσης». Η Καθαρή Διεθνή Επενδυτική Θέση (Κ.Δ.Ε.Θ) της Γερμανίας, από κοντά στα +80 δις ευρώ που ήταν το 1999, προσέγγισε τα +900 δις ευρώ το 2008. Αντίθετα η ελληνική, από περίπου -40 δις ευρώ και -35,3% του ΑΕΠ, κατρακύλησε προς τα -200 δις ευρώ το 2008. Το πρώτο τρίμηνο του 2011 έφτασε τα -229 δις ευρώ, και -102% του ΑΕΠ. (Η Κ.Δ.Ε.Θ., αποτυπώνει το ύψος των απαιτήσεων και υποχρεώσεων κατοίκων μιας χώρας, έναντι μη κατοίκων, σε μία συγκεκριμένη χρονική στιγμή). Αντίστοιχα το πλεόνασμα του εμπορικού ισοζυγίου της Γερμανίας, από το 2000 μέχρι σήμερα, ανέρχεται αθροιστικά σε 2,1 τρις ευρώ.

Με την κατάρρευση της περιφέρειας το χάσμα Βορρά-Νότου θα ενταθεί. Η πόλωση -αν διατηρηθεί το ευρώ- θα ενισχυθεί σε ακραία σημεία, με τον ίδιο ακριβώς τρόπο που η εγκατάλειψη της περιφέρειας μέσα σε ένα κράτος, ευνόησε τα αστικά του κέντρα.

Η οικονομική δύναμη του κέντρου, κύρια ο γερμανικός ιμπεριαλισμός, μετατράπηκε σε πολιτική δύναμη που εκφράζεται σε ανισότητα των εθνών. Ορισμένα ισχυρά έθνη, δικαιούνται να ελέγχουν έστω και στοιχειωδώς τις κυβερνήσεις τους, και την συνολική πολιτική της «ένωσης», που αυτές καθορίζουν. Άλλα -με πρώτο την Ελλάδα- μετατρέπονται σε αποικίες. Αν αυτό δεν είναι (γερμανική) αυτοκρατορία, τότε τι είναι;

Ο Τσόμσκι έχει γράψει ότι, «το κράτος είναι μεν κλουβί, αλλά ένα κλουβί που μας προστατεύει, από τα θηρία της αγοράς». Η έννοια της αγοράς δεν έχει αναφορά μόνο σε εθνικό επίπεδο, αλλά και σε διεθνές και παγκόσμιο. Η πτώση των συνόρων και των εθνικών κρατών, των οικονομικών μέσων προστασίας των τελευταίων, η ελευθερία του εμπορίου και της κυκλοφορίας των κεφαλαίων, δεν συνιστούν καμία ιστορική πρόοδο. Αντίθετα ενισχύουν τις ισχυρές οικονομίες, καταστρέφοντας εργατικές τάξεις, αδύναμες περιφέρειες και έθνη.

Μερικοί μπερδεύουν, την πτώση των συνόρων από εργατική και ουμανιστική πλευρά, με την πτώση των συνόρων από το κεφάλαιο. Η πρώτη πτώση συνεπάγεται σοσιαλιστικό μετασχηματισμό, ενώ η δεύτερη είναι η δικτατορία των πιο ισχυρών δυνάμεων του κεφαλαίου.

Άλλοι, θεωρούν ότι στην «παγκοσμιοποίηση» υπάρχει το στοιχείο της ιστορικής προόδου. Πέρα από την φενάκη της ντετερμινιστικής αντίληψης της ιστορίας, που εκφράζει αυτή η αντίληψη, υπάρχει όμως μία μαρξιστική ρίζα. Πριν το 1914, σχεδόν οι πάντες, συμπεριλαμβανόμενων των κλασικών του μαρξισμού, πίστευαν ότι όλες οι χώρες θα περάσουν από μια γραμμική μορφή καπιταλιστικής ανάπτυξης. Κάτω από αυτήν την οπτική ο Μαρξ, είχε υπερασπιστεί το ελεύθερο εμπόριο έναντι του προστατευτισμού, όπως είχε υποστηρίξει και την Βρετανική αποικιοκρατία στις Ινδίες, ως ανθρώπινη πρόοδο που αναγκαστικά περνάει «μέσα από κρανία σφαγμένων ανθρώπων».

Ο Λένιν, αλλά κύρια η εμφάνιση του μονοπωλιακού καπιταλισμού και του ιμπεριαλισμού, τα αντιαποικιοκρατικά και εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα και το πλήθος των επαναστάσεων, κύρια στις ζώνες της περιφέρειας και των θυελλών, δηλαδή η ιστορία, έδειξε, ότι ο «γραμμικός» δρόμος της καπιταλιστικής εξέλιξης, δεν είναι και τόσο γραμμικός. Η ανάλυση αυτή για την προοδευτικότητα του ελεύθερου εμπορίου, ανήκει λοιπόν, στην προϊστορία του καπιταλισμού. Οι λαοί και οι χώρες που αντιστέκονται στα δόγματα της ελεύθερης αγοράς και του ΔΝΤ, με κύριο παράδειγμα το εργαστήριο της Λ. Αμερικής, διαλέγουν τον προστατευτισμό απέναντι στο ελεύθερο εμπόριο, γιατί μόνο έτσι, μία χώρα μέσων ή χαμηλών παραγωγικών δυνατοτήτων, μπορεί να εξασφαλίσει ένα κοινωνικό κράτος και ένα ανθρώπινο βιοτικό επίπεδο για την λαϊκή της πλειοψηφία.

Τηρουμένων των αναλογιών, αυτή είναι η λύση για την Ελλάδα και τον ευρωπαϊκό Νότο. Προστατευτισμός έναντι των χωρών του Βορρά και ανάδειξη μίας πραγματικής συνεργασίας των λαών, στο μεσογειακό τόξο.

Η Ελλάδα βρίσκεται -εκ των πραγμάτων- μπροστά στο δίλημμα: προτεκτοράτο ή αποχώρηση. Το πολιτικό ζήτημα είναι πώς, θα εκφραστεί, η παραγόμενη δυναμική της σύγκρουσης με την ΕΕ. Αν θα δοθεί λύση, καταρχήν για την επιβίωση των εργαζόμενων τάξεων αυτής της χώρας, και αν σε αυτή τη λύση, η Αριστερά θα ηγεμονεύσει. Γιατί, όποιος την δώσει, και βγάλει την Ελλάδα από τις αλυσίδες της τρόικας, είναι βέβαιο ότι θα γιορτάσει πολλές θητείες, όπως η Κίρχνερ στην Αργεντινή. Εδώ ακριβώς, βρίσκεται και το μεγάλο στοίχημα του αντικαπιταλιστικού προτάγματος. Κατά πόσο δηλαδή θα καταφέρει, να συνδεθεί και να εκφράσει, μια άμεση και ρεαλιστική έξοδο από την κρίση για την χώρα, ενισχύοντας τις δυνάμεις της εργασίας και της δημοκρατίας, σπάζοντας τον αδύναμο κρίκο της ευρωζώνης, ρίχνοντας συγχρόνως και τον σπόρο μιας βαθύτερης ανατροπής

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: